[Wiacek]

ZamToP przystępuje do programu, który jest realizowany już od kilku lat.
Z poprzednich lat realizację programu znam pobieżnie. Dotychczasowa realizacja to:
- utrzymanie siedlisk w koloniach znajdujacych się na pastwiskach poprzez organizowanie wypasu i koszenie,
- wsiedlenie susła do Ogrodu Zoologicznego w Zamościu z kolonii w Świdniku (z informacji pracownika Zespołu Parków Krajobrazowych Roztocza wynika, że wsiedlenie odbyło się z bardzo dobrym rezultatem), suseł w ZOO w Zamościu ma być bazą do zasilania poszczególnych kolonii.

Planowana jest również reintrodukcja susła do rezerwatu "Gliniska", gdzie wyginął, ale nie znam jeszcze szczegółów dotyczących terminu. Nie jest to raczej planowane na tym etapie prac.

Obecny etap (III) ma na celu:
A) w zakresie kolonii zwartych:
- kontynulację utrzymania siedlisk w koloniach położonych na pastwiskach obejmujaca wypas bydła (50 szt) i dokaszanie niedojadów, trzykrotne w ciagu roku koszenie i zbiór siana na powierzchni ok. 90 ha,
- inwentaryzacja dokładna znanych stanowisk i opracowanie raportu, który oceni dotychczasowe efekty prac i wskaże kierunki ich kontynuacji.
- prowadzenie monitoringu kolonii, która poza poznaniem tendencji zmian populacji, bedzie miała na celu wyznaczenie obszarów do prowadzenia zabiegów ochrony czynnej,

B) w zakresie kolonii śródpolnych:
- wykonanie inwentaryzacji kolonii srodpolnych w celu określenia ilości i liczebności populacji żyjacych na drogach, miedzach i nieuzytkach wśród pol uprawnych,
- oszacowanie mozliwości stworzenia kolonii zwartych poprzez wykup lub dzierżawę gruntów i zakładanie pastwisk.

C) w zakresie zagrozenia przez lisy:
- interwencyjny odstrzał lisów (ok. 80 osobników),

D) w zakresie edukacji:
- wydanie broszury o susłach.

[Rey]

Bardzo dziękuje za odpowiedź

[Wiacek]

Zamieszczam informacje podane przez koordynatora programu - pracownika Zespołu Parków Krajobrazowych Roztocza

Cytat:

Projekt „Ochrona stanowisk susła perełkowanego w Polsce” Suseł perełkowany jest gatunkiem wschodnioeuropejskim i zasiedla stepy oraz obszary o podobnym charakterze na Ukrainie, w Mołdawii, w Europejskiej części Rosji, na Białorusi i w Polsce. Krajowa populacja, część ukraińskiej oraz populacja białoruska są traktowane jako stanowiska oderwane od zwartego zasięgu i stanowią północno – zachodnią granicę występowania gatunku. Polskie stanowisko susła znajduje się na Lubelszczyźnie, obejmując kolonie rozsiedlone w okolicy Zamościa, Hrubieszowa, Tomaszowa Lubelskiego i Świdnika. W naszym kraju, poza zasiedlaniem pastwisk, suchych łąk i ugorów, susły tworzą niewielkie kolonie na drogach śródpolnych oraz obrzeżach plantacji koniczyny, lucerny, buraków cukrowych i zbóż. Przyczyn drastycznego obniżania się liczebności populacji susła na terenie Polski należy doszukiwać się nie tylko w jednym, a w całym splocie negatywnych czynników tzn. zarówno w zmianach warunków siedliskowych jak i w wewnętrznych zmianach populacji. Zmiana warunków siedliskowych związana jest przede wszystkim z załamaniem się na początku lat 90–tych ubiegłego stulecia hodowli krów i owiec, a tym samym z likwidacją pastwisk bądź ograniczaniem ich areału. Bardzo często na tych terenach dochodziło do nadmiernego rozrostu roślinności zielnej, a wręcz w wyniku braku wypasu i koszeń do zarastania przez krzewy i podrost drzew. Ubożenie florystyczne, prowadzące do zanikania roślinności będącej pokarmem susłów, stało się również zagrożeniem dla niektórych kolonii. Także skutki wynikające z antropopresji, związane z postępującym rozwojem gospodarczym w rolnictwie, powodują z roku na rok zmniejszanie ilości ugorów, nieużytków i dróg śródpolnych, które są najodpowiedniejszym miejscem bytowania dla małych, śródpolnych kolonii. Negatywny wpływ na liczebność susłów wywierają również niekorzystne warunki atmosferyczne. Wzrost lub spadek liczebności osobników w danym roku zależy w dużym stopniu od stanu pogody, przy czym zimowe raptowne skoki temperatury powodują wybudzanie susłów ze snu zimowego, straty energii a w konsekwencji śmierć z wycieńczenia. Natomiast wiosenne ulewne deszcze, poza zatapianiem susłów w norach, ograniczają kontakty samców z samicami podczas okresu rui, co negatywnie wpływa na rozmnażanie. Inny problem wynika z faktu, że populacje susłów są w większości populacjami izolowanymi. Izolacje te polegają na braku możliwości migracji zwierząt z jednej kolonii do drugiej, powodując redukcję zmienności genetycznej, czego efektem jest słabe dostosowywanie osobników do bodźców środowiskowych. Jednak efekt istnienia i utrzymywania się kolonii susłów na jednym stanowisku przez dziesiątki lat, świadczy o przystosowaniach populacji do życia w izolacji dzięki wykształceniu na drodze ewolucji specyficznych struktur. Służy temu podział całej kolonii na klany, stanowiące oddzielne grupy, pomiędzy którymi dochodzi do wymiany materiału genetycznego. Historia ochrony susła perełkowanego w Polsce sięga 1982 roku, kiedy to w celu ochrony stanowisk tego coraz rzadziej występującego zwierzęcia zostały utworzone pierwsze dwa rezerwaty "Hubale" i "Gliniska". Rok później, w obliczu zaznaczających się przejawów zanikania kolonii, Minister Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego wydał rozporządzenie, na mocy którego suseł perełkowany został objęty ochroną gatunkową. Na podstawie badań nad występowaniem susłów w Polsce i zmian w rozsiedleniu tego gatunku, wykazano m.in. istnienie pięciu dużych kolonii w Hubalach, Gliniskach, Popówce, okolicach Grabowca i Chochłowa, które otoczono ochroną rezerwatową, natomiast jedną kolonię w miejscowości Gródek objęto ochroną w formie użytku ekologicznego. Wszystkie wyżej wymienione stanowiska, łącznie z dwoma pozostałymi koloniami, znajdującymi się w okolicy Tyszowiec (projektowany rezerwat) i na trawiastym lotnisku w Świdniku, podlegają również ochronie prawnej Unii Europejskiej i zostały wpisane na listę Sieci Natura 2000. Ponadto susła uznano za gatunek priorytetowy. Pomimo ochrony gatunkowej i tworzenia obiektów ochronnych zagrożenie wyginięciem, zwłaszcza zwartych kolonii susłów, ciągle rosło. Dało to podstawę do wpisania tego gatunku do „Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt”. Suseł perełkowany został wprowadzony również na czerwoną listę Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i podlega również Konwencji Berneńskiej. Wykonywane od 2000 roku, w ramach projektu ochronnego, prace finansowane przez Fundację EkoFundusz, Wojewodę Lubelskiego, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie oraz Zespół Parków Krajobrazowych Roztocza z/s w Zamościu, bez wątpienia pozwoliły na uratowanie ostatnich zwartych kolonii susła perełkowanego w Polsce. Cel ten został osiągnięty poprzez przywrócenie pastwiskowego charakteru na wszystkich obiektach dzięki zabiegom systematycznego koszenia i wypasu pastwisk, wycinania na nich podrostu drzew i krzewów oraz rekultywacji murawy. Projekt przyniósł wymierne efekty w zwiększeniu liczby susłów w naturalnych koloniach zwartych, z ok. 270 osobników notowanych w momencie rozpoczęcia projektu (z wyłączeniem kolonii introdukowanej w Świdniku), do ok. 3470 szt. w 2007 roku. Największy wzrost liczby osobników zanotowano na terenie rezerwatów „Popówka” i „Suśle Wzgórza”, gdzie liczba susłów wzrosła kilkudziesięciokrotnie. Do projektu planuje się włączenie zadania - reintrodukcji susłów w rezerwacie „Gliniska”, gdzie wyginęły one na początku lat 90-tych ubiegłego wieku. Projekt ten umożliwił również stworzenie hodowli zachowawczej susła w Zamojskim Ogrodzie Zoologicznym. Nadzór naukowy nad całością projektu ochronnego prowadzi dr Stefan Męczyński, pracownik naukowy Instytutu Biologii Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie, specjalista zajmujący się od lat 70-tych problematyką biologii i występowania susła perełkowanego, natomiast ze strony Wojewody Lubelskiego w realizacji projektu uczestniczy Wojewódzki Konserwator Przyrody mgr Beata Sielewicz. Całość projektu koordynowana i realizowana jest przez pracowników Zespołu Parków Krajobrazowych Roztocza: mgr Krzysztofa Próchnickiego i mgr Piotra Dudę przy współpracy dr Tadeusza Grądziela (Wyższa Szkoła Humanistyczno-Przyrodnicza w Sandomierzu), mgr Ryszarda Styki (Instytut Biologii UMCS w Lublinie) i dr Jana Śmiełowskiego (Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt Akademii Rolniczej w Poznaniu, FBE w Poznaniu). W ochronę susłów zaangażowane są również Zamojskie Towarzystwo Przyrodnicze oraz Lubelskie Towarzystwo Ornitologiczne wspierając projekt w pracach inwentaryzacyjnych i edukacyjnych. Krzysztof Próchnicki

---

suseł parełkowany.jpg Suseł perełkowany Fot. K. Próchnicki

Plik ściągnięto 9 raz(y) 89.6 KB

Popówka.jpg Idealne warunki siedliskowe w rezerwacie przyrody "Popówka" Fot. K. Próchnicki

Plik ściągnięto 9 raz(y) 53.47 KB

[Wychuchol]

Fajnie, wygląda na to że działania przynoszą efekty I tak większość populacji żyje w Świdniku, ale perpektywy innych kolonii wyglądają dużo różowiej

[Jurek]

Tylko ta w Świdniku jest "wąska genetycznie"