PRZYRODA Strona Główna PRZYRODA
Forum dyskusyjne PRZYRODA to doskonale miejsce do wymiany informacji, poszerzania wiedzy, rozwiazywania problemow i wszystkiego co tylko zwiazane z przyroda i jej ochrona.

FAQFAQ  SzukajSzukaj  UżytkownicyUżytkownicy  GrupyGrupy
RejestracjaRejestracja  ZalogujZaloguj

Poprzedni temat «» Następny temat
Kwokacz i Brodziec pławny
Autor Wiadomość
Tetrao 
zacietrzewiony


gko

Posty: 11964
Skąd: Bytom
Wysłany: 2005-01-19, 23:57   Kwokacz i Brodziec pławny

Rozpoznawanie w terenie dwóch gatunków brodźców - Kwokacza (Tringa nebularia) i Brodźca pławnego (Tringa stagnatilis)

Te dwa brodźce, mimo iż z pozoru nie wydają się podobne, mogą być w terenie problematyczne w rozpoznaniu , zwłaszcza bez możliwości porównania wielkości, czy z większej odległości.
Umiejętność skutecznego rozpoznania tych gatunków jest ważna, zwłaszcza z punktu widzenia brodźca pławnego, który jest rzadkim gatunkiem i wszelkie jego pojawy (zwłaszcza w sezonie lęgowym) powinny być dokładnie sprawdzane.
Oto krótki wykład na temat rozpoznawania tych siewek, a także ocenienia ich szaty i wieku.



KWOKACZ Tringa nebularia

1.WYSTĘPOWANIE

Na świecie
Ptak ten zamieszkuje pas tundry od wybrzeży Morza Ochockiego na Kamczatce aż po północną Europę. Na kontynencie europejskim główne lęgowiska mieszczą się na terenie północnej Szwecji, środkowej Norwegii oraz północnej Finlandii przechodząc w szeroki obszar północnej części Rosji. Pojedyncze stanowiska lęgowe znajdują się też w Szkocji, w Estonii, na Łotwie, a nawet w środkowej Ukrainie.
W pozostałej części Europy ptaka tego spotyka się regularnie na przelotach, a także podczas zimowania.
Główne tereny zimowania kwokacza to Afryka na południe od Sahary, południowa i południowo wschodnia Azja oraz wschodnia Australia (pop. wschodnio-syberyjska).
W Europie gatunek ten zimuje nielicznie na wybrzeżach Atlantyku w Wielkiej Brytanii (pop. szkocka) oraz Francji i Hiszpanii , a także w basenie Morza Śródziemnego (głownie N Afryka).

W Polsce
Jest to regularnie przelotny w całym kraju brodziec.
Terminy przelotu wiosennego: 2. dekada kwietnia - 3. dekady maja (kulminacja koniec kwietnia / początek maja).
Termin przelotu jesiennego: 3. dekada czerwca - 1. dekada listopada ( szczyt przelotu ptaków dorosłych - 1. i 2. dekada lipca, przelot osobników młodych sierpień , wrzesień)
Ptak ten zatrzymuje się niezbyt licznie choć regularnie na brzegach zbiorników wodnych różnego rodzaju, najczęściej pojedynczo lub w małych grupkach do 20 os.. Maksymalnie spotykano skupienia żerowiskowe ponad 200 os.

2.IDENTYFIKACJA

Wygląd ogólny
Duży brodziec o dużej okrągłej głowie, grubej szyi i masywnym korpusie. Dziób również dość masywny i długi jak na brodźca. Nogi dość długie, również grube żółtawe, lub zielonkawe. Wydaje się potężny zarówno na lądzie jak i w locie. Wierzch ciała szarawy lub szarobrązowy, spód i brzuch zawsze biały , pierś w różnym stopniu kreskowana co zależy od szaty i wieku.
Dziób - Mniej więcej w 2/3 dzioba występuje delikatne skrzywienie ku górze. (Nie jest to jednak cecha diagnostyczna odróżniająca go od brodźca pławnego, u którego taka deformacja również się zdarza!)
Ważną cechą identyfikacyjną jeżeli chodzi o dziób jest jego ubarwienie. U kwokacza dziób jest w każdej szacie rozjaśniony u nasady i staje się ciemny dopiero od połowy długości (u pławnego rozjaśnienie nie przekracza zwykle 1/4 długości dzioba).
Twarz - Oko duże , w każdej szacie z jasna obwódką . Charakterystyczna jest czarna plama w kantarku, o zmiennej długości w różnych szatach. (u b. pławnego jest niewyraźna lub nie występuje) U kwokacza rozjaśnienie nad okiem (brew) rzadko przekracza linię oka. Elementy te powodują, że twarz kwokacza ma ostrzejszy, bardziej zadziorny wyraz.

Sylwetka i ubarwienie w locie
Skrzydła są długie i dość szerokie jak na brodźca. Również w locie można zwrócić uwagę na szeroką szyję i dużą głowę.
Z bliskiej odległości lecący kwokacz jest trudny do pomylenia - jego krępą, masywną sylwetkę potęgują krótkie nogi, które tylko nieznacznie wystają poza ogon (tylko połowa palców)..
Lecący kwokacz wydaje się bardzo ciemny - lotki 1.rzędu , pokrywy lotek 1.rzędu i część małych pokryw są brunatno-czarne i w dobrym naświetleniu kontrastują z jaśniej ubarwionymi lotkami II rzędu , dużymi i średnimi pokrywami oraz barkówkami.
Ważną cechą dość trudną do zauważenia jest spód skrzydła u lecącego ptaka. U kwokacza spód skrzydła jest jednolicie jasny z niewyraźnymi (widocznymi tylko z bliska) rzadkimi kropeczkami.
Charakterystyczny dla brodźców klin na plecach jest raczej szeroki i niezbyt długi i sięga połowy pleców, nigdy nie przekraczając granicy ramion Krótkość klina dodatkowo podkrelają niezbyt długie lotki 3. rzędu (dłuższe u brodźca pławnego)
Ogon z delikatnym poprzecznym prążkowaniem na białym tle o słabnącym nasyceniu na zewnętrznych sterówkach. Z daleka ogon może wydawać się biały.


Porównanie kwokacza i brodźca pławnego w locie



Opis ptaka w różnych szatach
Szata godowa
Dorosły ptak w szacie godowej jest ubarwiony najciemniej w por. do innych szat. Głowa oraz szyja jest intensywnie kreskowana. Kreskowanie zachodzi często także na pierś i boki brzucha. Intensywność kreskowania jest zmienna - od rzadkich plam na białym tle po jednolite ciemne ubarwienie bez jaśniejszego tła. Jasny pozostaje zwykle podbródek, oraz krótka brew nie wychodząca za oko. Z bliskiej odległości widać też jasną obwódkę wokół oka. Plama na kantarku duża, wyraźna, sięga od nasady dzioba do oka. Płaszcz ciemnoszary, o łuskowanym deseniu. Na barkówkach występują pojedyncze czarne pióra, które w świeżej szacie godowej mogą wyglądać jak dwa równoległe podłużne czarne pasy (por. z terekią!)
Pióra płaszcza z szarobrązowym wnętrzem, w świeżej szacie jasno obrzeżone z ciemniejszym ząbkowaniem . Pióra płaszcza maja więc formę łusek, (jednolite wnętrze pióra) bez pręgowania jak u b. pławnego.
Nogi zielonkawe , lub brudnożółte.
Dziób z brudnoniebieską nasadą.


Kwokacz w szacie godowej



Szata spoczynkowa
Znacznie jaśniejsza niż godowa. Twarz w dużym stopniu rozjaśniona, kreskowanie na głowie rozrzedzone, (najintensywniej na ciemieniu, potylicy i karku), ciemna plama na kantarku zwykle nie sięga oka. Gardło, szyja i pierś czysto białe, wolne od kreskowania (z wyjątkiem boków piersi).
Barkówki pozbawione czarnych piór. Płaszcz jednolicie szaro ubarwiony z wyjątkiem nadgarstka gdzie występuje czarniawa plama. Pióra płaszcza szare wewnątrz, z ciemnym brzegiem przedkońcowym (czasem w postaci ząbków) oraz białym brzegiem końcowym (w świeżej szacie). Z daleka płaszcz wydaje się jednolicie szary.
Nogi zielonkawoszare lub zielonkawożołte


Kwokacz w szacie spoczynkowej



Szata młodociana
W tej szacie kreskowanie głowy i szyi bywa zbliżone do tego jaki maja ptaki w szacie godowej. Kreskowanie to jest najbardziej obfite na głowie i szyi, na pier schodzi rzadko i w mniejszym nasyceniu. Ma ono zwykle postać podłużnych pręg a nie kończy się kropkami i cętkami jak u osobników dorosłych w szacie godowej . W połowie szyi (na jej boku) występuje różnie szeroki biały pas . Czasem jest on tak długi że sięga do głowy i łączy się z brwią czym może przypominać juv. brodźca pławnego.
Plama na kantarku zwykle sięga oka.
Ubarwienie płaszcza bardziej brązowawe i ciemniejsze niż u ptaków ad. Pióra płaszcza ciemnobrązowe z jasnym żółtym obrzeżeniem najczęściej jednolitym , stopniowo przechodzącym w ząbkowanie im bliżej lotek 3. rzędu.
Płaszcz raczej jednolity z daleka, choć pióra w nadgarstku mogą być ciemniejsze i występować w postaci ciemnej plamy.
Lotki 3. rzędowe krótsze niż u ptaka dorosłego, odsłonięte są więc 3-4 lotki 1. rzędu. (u ptaka dorosłego widać 1- 2 lotek)
We wrześniu młode kwokacze pierzą się do tzw. I szaty zimowej. Można wtedy na jednym osobniku zobaczyć dwie generacje piór - ptaka młodego i dorosłego w szacie spoczynkowej.
Pod koniec września, i na początku października taki osobnik ma już jasną przepierzona głowę i szyje do szaty spoczynkowej oraz szare barkówki kontrastujące z ciemnobrązowymi pokrywami z szaty młodocianej.
Nogi - żółte, żółtozielone, szarozielone
Głos
Startujący kwokacz wydaje często głos (podobny do głosu krwawodzioba) potrójne głośne - "klju-klju-klju"


Kwokacz w szacie młodocianej






BRODZIEC PŁAWNY Tringa stagnatilis

1.WYSTĘPOWANIE

Na świecie
Pierwotnie gatunek ten lęgnął się wyłącznie w środkowej Azji - od północnej Mongolii na wschodzie szerokim pasem aż po Morze Czarne i wschodnią Ukrainę na zachodzie.
Obecnie trwa ekspansja brodźca pławneo w kierunku zachodnim. Jego lęgi zaczyna się stwierdzać w różnych krajach Europy wschodniej i środkowej - np. Białoruś, Łotwa, Finlandia, Rumunia, Węgry, Polska.
Jako przelotny pojawia się regularnie głównie w południowo - wschodniej Europie i w Basenie Morza Śródziemnego gdzie nielicznie zimuje.
Główne zimowiska znajdują się w Afryce na południe od Sahary, nad Zatoką Perską, w Indach, w Azji Południowowschodniej, a także w północnej i wschodniej Australii.

W Polsce
Gatunek skrajnie nielicznie lęgowy (3-5 par). Pierwszy przypadek gniazdowania w kraju wykryto w roku 1988 nad Narwią. Najbardziej regularnym miejscem lęgów są rozlewiska Narwi w rejonie Wizny oraz okolice Brzostowa (97,01) nad Biebrzą. Pojedyncze lęgi zdarzały się też na Zbiorniku Wonieć w Leszczyńskiem (89) oraz nad Zbiornikiem Siemianówka i w Ujściu Pasłęki (97).
Jako wędrowny jest spotykany coraz regularniej, choć nadal jest jednym z rzadszych przelotnych brodźców.
Przelot wiosenny, mniej obfity, przebiega od 2. dekady kwietnia do 3. dekady maja zwykle w liczbie 1, 2 osobników, rzadko do 10. Na wiosnę częściej spotykany we wschodniej części kraju. Znacznie liczniej pojawia się jesienią - od 2. dekady lipca do 3. dekady września ze szczytem w 1. i 2. dekadzie sierpnia. Jesienią częściej obserwuje się go w zachodniej połowie kraju. Również jesienią dominują spotkania 1 - 2 ptaków.


Rozmieszczenie lęgowe brodźca pławnego Tringa stagnatilis w Polsce


2.IDENTYFIKACJA

Wygląd ogólny
Drobny, wysmukły brodziec o cienkim dziobie i cienkich długich nogach. (nieco wyższy od łęczaka). Mimo to bywa często mylony z kwokaczem, zwłaszcza z większej odległości lub bez bezpośredniego porównania. Ogólny koloryt zbliżony do kwokacza w odpowiednich szatach, brodziec pławny jest jednak znacznie jaśniejszy - zwłaszcza głowa i szyja. Podczas żerowania wykonuje szybsze i zgrabniejsze ruchy niż kwokacz, czasami wyciągając do góry szyje która może sprawiać wrażenie wężowato cienkiej. Dziób cienki, krótszy niż u kwokacza i zwykle prosty. U niektórych osobników występuje delikatne skierowanie dzioba ku górze czym może przypominać kwokacza. Nasada dzioba zwykle jaśniejsza, jednak nie tak wyraźna jak u kwokacza i zwykle sięga nie dalej niż 1/4 długości dzioba. Nogi są dłuższe (golenie) i bardzo cienkie o zbliżonym kolorycie, choć często zupełnie żółte co nie zdarza się u większego krewniaka.
Głowa bardzo jasna we wszystkich szatach co spowodowane jest brakiem lub mniejszą intenywnością ciemnej plamy w kantarku, szeroka i długa brwią i skąpym kreskowaniem głowy. Takie jasne ubarwienie głowy sprawia, że brodziec pławny ma znacznie bardziej łagodny wyraz twarzy niż kwokacz.

Sylwetka i ubarwienie w locie
W porównaniu z kwokaczem sylwetka w locie bardziej wysmukła, zgrabna. Skrzydła długie, lecz wąskie.
Wyraźna projekcja za ogon długich nóg - wystają całe stopy i kawałek skoku.
Kolorystycznie niemal identyczny z kwokaczem - z wierzchu lotki 1. rzędowe , pokrywy lotek 1. rzędu oraz małe pokrywy wydają się ciemnobrunatne. Lotki 2. rz , średnie i duże pokrywy jaśniejsze. W rzeczywistości są nawet jaśniejsze niż u kwokacza. Nie można jednak uznać tego za cechę diagnostyczną, zwłaszcza przy kiepskim naświetleniu.
Od spodu skrzydła są jasne - lotki szare, pokrywy podskrzydłowe białe z charakterystycznym ciemnym pasem na dużych pokrywach podskrzydłowych 1. rzędu. (może, lecz nie musi występować, u kwokacza jednak brak tego elementu)
Klin kuprowy węższy niż u kwokacza, sprawia wrażenie długiego, zachodzi za połowę pleców i sięga do linii ramion. Długość bieli na kuprze potęgują lotki 3. rzędowe sięgające niemalże do nasady sterówek (znacznie krótsze u kwokacza).
Ogon mniej intensywnie pręgowany - pręgi występują zwykle w mniejszej ilości i są grubsze niż u kwokacza. Ograniczają się tylko do kilku sterówek środkowych, przez co ogon może z daleka wydawać się całkiem biały.


Porównanie spodu skrzydeł Brodźca pławnego (z lewej) i kwokacza ( z prawej)



Opis ptaka w różnych szatach
Szata godowa
W tej szacie głowa jest intensywnie kreskowana, choć w zmiennym stopniu.
Twarz jasna - niewielka lub niewyraźna plama na kantarku powoduje łagodny wyraz twarzy. Brew wyraźniejsza niż u kwokacza; często sięga za granice oka.
Intensywnie plamkowana jest również pierś i szyja, a także boki ciała.
Ubarwienie płaszcza zmienne i zależy od świeżości szaty. W świeżej szacie godowej - w kwietniu i w maju pióra płaszcza mają żółtawo- brązowe tło, wypełnione trzema czarnymi poprzecznymi pręgami. (Brak takiego rysunku u kwokacza gdzie pióra płaszcza miały jednolite wypełnienie). Pręgi te występują także na lotkach 3. rzędu gdzie są oczywiście liczniejsze. W świeżej szacie pióra te są biało obrzeżone.
W późniejszych miesiącach ciepłe kolory płaszcza zaczynają blaknąć, tło staje się szarobrązowe, a jasne brzegi piór pokryw ścierają się. Ptak staje się szarawy, co dodatkowo powoduje równoczesna wymiana piór na szatę spoczynkową w tym okresie.
Nogi są w tej szacie żółte lub brudożółte, co w tym wypadku jest cechą ważną, bo koloru tego nie zobaczymy na nogach kwokacza.


Brodziec pławny w szacie godowej



Szata spoczynkowa
W tej szacie twarz jest praktycznie cała biała. Plama w kantarku jest znikoma i występuje jedynie w kąciku oka. Brew jest szeroka, przekracza granice oka, odgranicza je od intensywnie kreskowanego ciemienia co tworzy na nim co w rodzaju czapeczki. Prócz ciemienia kreskowanie, choć bardzo rozrzedzone, występuje też na potylicy , karku ,czasem na boku piersi a także wąskim pasem od oka do karku. Również płaszcz jest bardzo jasny. Pióra barkówek i pokryw mają jasnoszare tło (jaśniejsze niż u kwokacza spocz.). Z bliska widać bardzo wąski ciemny brzeg przedkońcowy, biały końcowy, oraz ciemne stosiny. Ciemne są tylko pióra w nadgarstku co tworzy charakterystyczną plamę w tym miejscu ( u kwokacza też występuje)
Nogi żółtozielone.


Brodziec pławny w szacie spoczynkowej



Szata młodociana
W tej szacie brodziec pławny jest najbardziej podobny do młodego kwokacza.
Kreskowanie na głowie występuje mniej więcej w tych samych miejscach co w szacie spoczynkowej, jest tylko znacznie ciemniejsze i bardziej wyraźne. Plama w kantarku niewielka i niewyraźna, twarz znów jasna, kontrastująca z ciemną czapeczką na ciemieniu i kreskowanym karkiem i bokiem szyi.
Podobnie jak u kwokacza; u młodego brodźca pławnego występuje między kreskowaniem na boku szyi jasny pas. Tu jednak pas jest ten długi i często łączy się z sama brwią (rzadko u kwokacza).
Płaszcz z odcieniem ciemno-brązowym, pióra płaszcza o ciemnym jednolitym tle i jaśniejszych brązowych krawędziach - analogicznie jak u kwokacza.
Lotki 3. rzędu krótkie, u ptaka stojącego odsłaniają często 3 lotki 1. rzędowe ( u ptaków dorosłych zwykle tylko 1!)
Również u brodźca pławnego pierzenia do pierwszej szaty zimowej następuje w okolicach września i października i dotyczy najpierw obszarów głowy i szyi oraz barkówek, a następnie pokryw skrzydłowych.
Nogi szarozielone, lub szarożółte.
Głos
Podobny do głosu kwokacza, jest jednak szybszy o wyższym brzmieniu. W locie wydaje często pojedyncze "Kijuu".


Brodziec pławny w szacie młodocianej
_________________
Szymon Beuch
http://ptakislaska.pl/
 
 
 
Wyświetl posty z ostatnich:   
Ten temat jest zablokowany bez możliwości zmiany postów lub pisania odpowiedzi
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Możesz załączać pliki na tym forum
Możesz ściągać załączniki na tym forum
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  



I N F O R M A C J A
Forum Przyroda wykorzystuje pliki cookies w celu zapewnienia Ci maksymalnego komfortu podczas korzystania z naszych usług. Jeśli kontynuujesz przeglądanie naszej strony bez zmiany ustawień przeglądarki, oznacza to, że wyrażasz zgodę na użycie tych plików. Pamiętaj, że w każdej chwili możesz zmienić ustawienia swojej przeglądarki

© PRZYRODA.org | Noclegi Świerże Górne, Kozienice, Chinów - wysoki standard, niskie ceny!

phpBB by przemo  
POLECAMY
hwww.lto.org.pl

www.kuling.org.pl

www.kp.org.pl

www.nietoperze.pl



REKLAMA




.