[kessy]

Systematyka ptaków drapieżnych

Superregnum: Eukaryota (jądrowce)
Regnum: Animalia (zwierzęta)
Subregnum: Eumetazoa (tkankowce właciwe)
Divisio: Bilateria (zwierzęta dwuboczne)
Phyllum: Chordata (strunowce)
Subphyllum: Vertebrata (kręgowce)
Superclassis: Gnathostomata (szczękowce)
Classis: Aves (ptaki)
Subclassis: Neornithes (ptaki nowoczesne)
Superordo: Neognathae (neognatyczne)
Ordo: Cathartiformes (kondorowe)
Ordo: Falconiformes (szponiaste)

Według współczesnych źródeł wszystkie dzienne ptaki drapieżne zalicza się do dwóch rzędów, Falconiformes (szponiaste) oraz Cathartiformes (kondorowe). Kiedyś obowiązywały inne podziały, klasyfikujące np. ptaki drapieżne w jeden rząd Falconiformes (sokołowe) i trzy rodziny: Falconidae (sokołowate), Accipitridae (jastrzębiowate) oraz Pandionidae (rybołowy).

Sowy, często również potocznie okrelane mianem ptaków drapieżnych zaliczamy do odrębnego rzędu, Strigiformes (sowy).

Obecna taksonomia wydziela następujące jednostki systematyczne.

W rzędzie Cathartiformes (kondorowe):

Familia: Cathartidae (kondorowate)

Grupuje ona przedstawicieli 7 gatunków, z czego 3 to kondory a pozostałe 4 to sępniki. Wszystkie te gatunki występują na półkuli zachodniej, na kontynencie amerykańskim, dlatego też często zwane są sępami Nowego świata.

W rzędzie Falconiformes (szponiaste):

Subordo: Accipitres (jastrzębiowce)
Podrz?d ten dzieli się na trzy rodziny:


Familia: Pandionidae (rybołowy) z jednym gatunkiem występującym w 4 podgatunkach na całym świecie, w tym również w Polsce – rybołowem Pandion haliaetus.
Familia: Accipitridae (jastrzębiowate), grupująca większość przedstawicieli rzędu w liczbie około 236 gatunków, z czego 25 występuje w Polsce.
Familia: Sagittariidae (sekretarze) z jednym gatunkiem występującym tylko w Afryce, sekretarzem Sagittarius serpentarius.

Subordo: Falcones (sokołowce)
Podrząd ten ma jedną rodzinę:


Familia: Falconidae (sokołowate)
W rodzinie Falconidae wyróżnia się natomiast dwie podrodziny:


Subfamilia: Polyborinae (karakary) z 16 gatunkami, karakarami oraz trębaczami.
Subfamilia: Falconinae (sokoły) z 46 gatunkami występującymi na całym wiecie, z czego 9 spotykamy w Polsce.

Chciałam tutaj załączyć plik z nazwami wszystkich gatunków ptaków drapieżnych świata w 5 językach nad którym pracowałam kilka miesięcy, ale niestety największa dopuszczalna wielkoć załącznika to 256kB, więc zadbam później o umieszczenie go na domowym serwerze i udostępnienie wam linka. Cierpliwości.

Gatunki występujące w Polsce

W Polsce stwierdzono jak dotąd występowanie 37 gatunków (8,3% rodzimej awifauny) z dwóch podrzędów – Accipiters i Falcones. Z pierwszej grupy 16 jest lęgowych a 11 przelotnych lub zalatujących. Z drugiej grupy 5 lęgowych i 4 przelotne lub zalatujące.

Z podrzędu Accipiters występują u nas przedstawiciele dwóch rodzin, Pandionidae i Accipitridae:
Pandionidae

* rybołów Pandion haliaetus, skrajnie nielicznie lęgowy (70-75 par)

Accipitridae

* trzmielojad Pernis apivorus, nielicznie lub bardzo nielicznie lęgowy (2000-2500 par)
* kaniuk Elanus caeruleus, zalatujący wyjątkowo (1 stwierdzenie z 1986r.)
* kania czarna Milvus migrans, bardzo nieliczny a na zachodzie nieliczny ptak lęgowy (300-400 par)
* kania ruda Milvus milvus, skrajnie nieliczny a na zachodzie nieliczny ptak lęgowy (600-700 par)
* bielik wschodni Haliaeetus leucoryphus, zalatujący wyjątkowo (1 stwierdzenie z 1943r.)
* bielik Haliaeetus albicilla, bardzo nieliczny ptak lęgowy (450-500 par)
* orłosęp Gypaetus barbatus, zalatujący wyjątkowo (stwierdzony 2-3 razy)
* ścierwnik Neophron percnopterus, zalatujący wyjątkowo (stwierdzony 6 razy)
* sęp płowy Gyps fulvus, zalatuje sporadycznie (stwierdzony ok. 45 razy), być może dawniej lęgowy
* sęp kasztanowaty Aegypius monachus, zalatuje sporadycznie (stwierdzony powyżej 22 razy)
* gadożer Circaetus gallicus, skrajnie nielicznie lęgowy (10-15 par)
* błotniak stawowy Circus aeruginosus, nieliczny, lokalnie średnio liczny lęgowy (4000-5000 par)
* błotniak zbożowy Circus cyaneus, skrajnie nielicznie lęgowy (30-40 par)
* błotniak łąkowy Circus pygargus, bardzo nielicznie, lokalnie nielicznie lęgowy (1300-1500 par)
* błotniak stepowy Circus macrourus, nieregularnie przelotny
* jastrząb Accipiter gentilis, nielicznie, miejscami bardzo nielicznie lęgowy (5000-6000 par)
* krogulec Accipiter nisus, skrajnie nieliczny, lokalnie bardzo nieliczny lęgowy (3000-5000 par)
* krogulec krótkonogi Accipiter brevipes, zalatujący wyjątkowo (stwierdzony 2 razy)
* myszołów Buteo buteo, średnio licznie, miejscami nielicznie lęgowy
* myszołów włochaty Buteo lagopus, nielicznie przelotny i zimujący
* kurhannik Buteo rufinus, zalatujący sporadycznie (stwierdzony ok. 48 razy)
* orlik krzykliwy Aquila pomarina, bardzo nielicznie lęgowy (1700-1900 par)
* orlik grubodzioby Aquila clanga, skrajnie nielicznie lęgowy (15-20 par)
* orzeł przedni Aquila chrysaetos, skrajnie nielicznie lęgowy (30-35 par)
* orzeł cesarski Aquila heliaca, zalatujący sporadycznie (stwierdzony 20 razy)
* orzeł stepowy Aquila nipalensis, zalatujący wyjątkowo (stwierdzony 14 razy)
* orzełek Hieraaetus pennatus, skrajnie nielicznie lęgowy (5-10 par)

Z podrzędu Falcones występują u nas przedstawiciele jednej rodziny, Falconidae.
Falconidae

* pustułeczka Falco naumanni, dawniej sporadycznie lęgowa, obecnie wyjątkowo zalatująca
* pustułka Falco tinnunculus, nielicznie lęgowa (2500-3000 par)
* kobczyk Falco vespertinus, dawniej sporadycznie lęgowy, obecnie nieregularnie przelotny
* drzemlik Falco columbarius, bardzo nielicznie przelotny, skrajnie nielicznie zimujący
* kobuz Falco subbuteo, nielicznie lub bardzo nielicznie lęgowy (2500-3500 par)
* sokół skalny Falco eleonorae, zalatujący wyjątkowo (stwierdzony 10 razy)
* raróg Falco cherrug, wyjątkowo lęgowy, sporadycznie zalatujący (stwierdzony ok. 60 razy)
* białozór Falco rusticolus, zalatujący wyjątkowo (stwierdzony 20 razy)
* sokół wędrowny Falco peregrinus, sporadycznie lęgowy (5-8 par)

Źródła:

* "Notatki Ornitologiczne"; Zeszyt specjalny - "Polskie nazewnictwo ptaków wiata", Tom 40; Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań 1999
* "Awifauna Polski" Tomiałojć L., Stawarczyk T.; wyd. PTPP Pro Natura, 2003